Chory ze zmęczenia

Beata Prasałek
A A A Drukuj
Zwykle wystarczy chwila odpoczynku, by po wysiłku wrócić do formy. Ale czasem nie odzyskujemy jej nawet po godzinach snu czy relaksu. Wtedy można podejrzewać syndrom chronicznego zmęczenia - chorobę, której nie należy lekceważyć.

ZOBACZ TAKŻE
Gdy organizm nie jest przyzwyczajony do intensywnego wysiłku, a wpadniemy na pomysł, by np. zrobić gruntowne porządki - zmęczenie zwala nas z nóg. Jest to jednak tzw. zmęczenie ostre, które ustępuje, kiedy się wyśpimy. W takiej reakcji organizmu nie ma nic niepokojącego. Bólem mięśni, sennością ostrzega on przed nadmiernym wydatkowaniem energii. Ale jeśli nie damy sobie szansy na wypoczynek, ostre zmęczenie przejdzie w przewlekłe.

Więcej luzu

Za przewlekłe zmęczenie zwykle sami ponosimy winę. Bierzemy na siebie za dużo obowiązków, nie korzystamy z oferowanej pomocy, ciągle za czymś gonimy, a na wypoczynek, hobby czy odpowiednio długi sen nie starcza już czasu. Zawrotne tempo życia sprawia też, że jadamy nieregularnie i to, co jest pod ręką. W ten sposób pozbawiamy organizm wartościowych składników odżywczych (zwłaszcza witamin, minerałów) i osłabiamy swoją odporność. Na tak wysokich obrotach nie da się długo funkcjonować. Zamiast jednak zwolnić tempo, często sięgamy po środki pobudzające. I zyskujemy tylko odroczenie wyroku, bo kiedyś zapasy energii się wyczerpią i organizm odmówi posłuszeństwa.

Najpierw, nawet po dobrze przespanej nocy, nie będziemy się czuć wypoczęci. Potem zaczniemy odczuwać coraz większe zobojętnienie. Będziemy unikać kontaktów z ludźmi. Skoncetrowanie na czymś uwagi będzie coraz trudniejsze. Zacznie szwankować nasza pamięć. I wreszcie częściej niż dotychczas będziemy zapadać na różne choroby. Takie objawy sygnalizują przewlekłe zmęczenie. Choć nie jest to jeszcze choroba, nie można go lekceważyć. Trzeba na miesiąc radykalnie zmienić tryb życia (spokój, relaks, sen, dieta zbliżona do śród- ziemnomorskiej, ograniczenie używek) i przekonać się, czy to pomoże. Jeśli zmęczenie będzie się utrzymywało, nie ma co zwlekać z wizytą u lekarza, gdyż może ono być zwiastunem chorób przewlekłych - np. cukrzycy, nadczynności lub niedoczynności tarczycy, stwardnienia rozsianego, tocznia - które trzeba leczyć.

To nie lenistwo

Jeśli długotrwałe zmęczenie nie jest ani efektem nadmiernego wysiłku fizycznego lub umysłowego, ani objawem przewlekłego schorzenia, możemy mieć do czynienia z syndromem chronicznego zmęczenia (z ang. Chronic Fatigue Syndrome - CFS). W 1988 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała go za chorobę, bo wyniszcza on organizm i może być groźny dla zdrowia, a nawet dla życia. Objawy CFS utrzymują się miesiącami, a nawet latami. Niestety, nie ma badań diagnostycznych, które pozwalają wykryć tę chorobę. Nie wiadomo też do końca, co ją wywołuje. Teorii na ten temat jest wiele, mówi się o podłożu wirusowym, o nadmiernym osłabieniu układu odpornościowego, o długotrwałym, wyniszczającym stresie. Ponieważ tyle jest niewiadomych, lekarze często nie wiedzą, jak potraktować pacjenta, który mówi, że od wielu miesięcy jest po prostu zmęczony...

Krok w dobrą stronę

Wielu specjalistów jest zdania, że osoba, u której podejrzewa się CFS, powinna być na kilka tygodni wysłana do sanatorium. Jeśli takie rozwiązanie nie jest możliwe, trzeba zmodyfikować tryb życia. Podstawą terapii jest wypoczynek. Lekarze często zalecają też zażywanie środków wzmacniających, niekiedy także antydepresantów, środków nasennych czy łagodzących ból. Istotna jest pełnowartościowa dieta (produkty gruboziarniste, dużo warzyw i owoców, mniej mięsa, a więcej białka z roślin strączkowych, mało słodyczy, napojów z kofeiną, alkoholu). Wskazany jest ruch na świeżym powietrzu. Nie obejdzie się też bez pomocy psychologa lub psychiatry, wielu chorych nie jest bowiem w stanie zmienić hierarchii wartości i wykrzesać z siebie energii, by cokolwiek zrobić. No i na wysokości zadania musi stanąć rodzina, przyjaciele. Poczucie, że nie jest się osamotnionym w chorobie, pomaga szybciej odzyskać siły.

Lekarze sporządzili listę charakterystycznych objawów syndromu chronicznego zmęczenia. Oto, kiedy można podejrzewać chorobę.

Gdy narastające zmęczenie utrzymuje się przez co najmniej 6 miesięcy.

Twoja codzienna aktywność jest co najmniej o połowę mniejsza, niż była dotychczas.

Zostały wykluczone inne choroby (np. cukrzyca, anemia, niskie ciśnienie, niedoczynność lub nadczynność tarczycy, astma, bezdech senny), których objawem jest m.in. przewlekłe zmęczenie.

Diagnoza jest pewniejsza, jeśli zaobserwujesz u siebie co najmniej 6 z 10 objawów

Podwyższona temperatura lub dreszcze występujące od wielu tygodni.

Przewlekłe stany zapalne gardła.

Nieznaczne bóle węzłów chłonnych szyi lub pach.

Osłabienie lub bóle mięśni.

Osłabienie odporności.

Duże zmęczenie po wysiłku, który wcześniej nie wywoływał takiego efektu.

Częste bóle głowy.

Bóle stawów (ale bez obrzęku oraz zaczerwienienia skóry nad stawem).

Dolegliwości neurologiczne (m.in. drażliwość, zaburzenia koncentracji, pamięci czy świadomości, apatia).

Zaburzenia snu - bezsenność albo ciągła chęć na drzemkę.

Zobacz więcej na temat:

Podziel się

Dzień Matki 26 maja

Nie masz pomysłu na prezent? Wyślij piękny bukiet kwiatów »

Prowiant na piknik: tortille, kanapki, słone wypieki, mięsa na zimno.

118 prostych i pysznych przepisów z Poradnikiem Domowym (wersja w cenie 4,99zł)





Polub nas na Facebooku