Pochwa ma zaledwie 8-10 cm długości. Zbudowana z tkanki włóknisto-mięśniowej jest niezwykle elastyczna. Końcowym swoim odcinkiem obejmuje szyjkę macicy. U kobiet, które nie rozpoczęły współżycia płciowego jej zewnętrzne ujście częściowo zamyka błona dziewicza.
KONIECZNA RÓWNOWAGA Pochwa wytwarza wydzielinę, której wygląd oraz ilość zależy od fazy cyklu miesiączkowego, a także od wieku kobiety. Wydzielina ta nie ma zapachu, nie podrażnia, jest przejrzysta, mleczna lub biaława i śluzowa. Przed owulacją (jajeczkowaniem) jej ilość wzrasta i wówczas przypomina swym wyglądem białko jaja kurzego. Wydzieliny jest więcej również podczas ciąży, podniecenia seksualnego, stresu, ale także po odstawieniu pigułek antykoncepcyjnych.
W pochwie tworzy się specyficzny ekosystem składający się z pożytecznych bakterii z rodzaju Lactobacillus (pałeczki kwasu mlekowego) i z wielu innych mikroorganizmów. Pałeczki utrzymują równowagę mikroflory w pochwie, nie pozwalając na rozprzestrzenianie się chorobotwórczych drobnoustrojów, obniżają też stężenie glikogenu (wielocukier utworzony z wielu cząsteczek cukru prostego - glukozy), wytwarzając kwas mlekowy. Dzięki temu środowisko pochwy jest kwaśne (pH 3,8-4,2) i nie sprzyja rozwojowi groźnych bakterii, wirusów, pierwotniaków ani grzybów.
NA HUŚTAWCE Gdy równowaga mikrobiologiczna pochwy zostaje zachwiana, sprzyja to infekcjom. Kobieta może mieć równocześnie różne rodzaje infekcji pochwowej, np. bakteryjną i grzybiczą. Co może zmieniać niekorzystnie środowisko pochwy? Powodów jest wiele, m.in. zażywanie antybiotyków, stosowanie pigułek antykoncepcyjnych i hormonalnej terapii zastępczej, irygacje,
cukrzyca i
ciąża, a nawet długotrwały stres obniżający naszą odporność. Stanom zapalnym pochwy sprzyja też niedostateczna higiena okolic intymnych oraz stosunki seksualne z partnerem cierpiącym na chorobę przenoszoną drogą płciową (np. rzęsistkowica).
Przy zapaleniu pochwy jej wydzielina staje się obfita, szara, zielonkawa, pienista lub serowata i ma bardzo nieprzyjemny zapach. Nazywana jest upławem. Pochwa i srom pieką, swędzą i są obrzmiałe. Infekcji może towarzyszyć ostry ból przy oddawaniu moczu spowodowany zapalnym podrażnieniem warg sromowych.
KŁOPOTLIWY ZANIK Problemy z pochwą mogą się także pojawić, gdy we krwi obniża się stężenie estrogenów - hormonów płciowych. Wówczas dochodzi do stopniowego zaniku (atrofii) błony śluzowej wyściełającej cewkę moczową i kanał pochwy. Jej ścianki stają się wówczas cieńsze, mniej elastyczne i suche. Tkanki pochwy łatwo ulegają wtedy podrażnieniom mechanicznym (np. podczas stosunku), ale też łatwiej dochodzi tu do stanów zapalnych wywołanych przez chorobotwórcze drobnoustroje.
Zanik błony śluzowej kojarzymy z okresem menopauzalnym. Tymczasem podobny problem mają także kobiety, które karmią
dziecko piersią, stosują antykoncepcję hormonalną albo leczą farmakologicznie endometriozę lub mięśniaki macicy. W takich sytuacjach również stężenie estrogenów we krwi jest niższe i stąd intymne kłopoty.
Zapalenia pochwy związane z zanikiem błony śluzowej (tzw. atroficzne) kobieta odczuwa zwykle jako świąd, suchość pochwy i sromu. Niekiedy pojawiają się wodniste upławy. Zależnie od stopnia zaniku śluzówki stosunki mogą być bolesne, a po nich może pojawić się plamienie.
DO GINEKOLOGA Jeśli ilość wydzieliny z pochwy znacznie się zwiększy i gdy będzie miała ona intensywny, brzydki zapach, nie ma co zwlekać z wizytą u lekarza. Infekcja pochwy sama nie minie, a może być powodem np. zapalenia przydatków. Po przeprowadzeniu wywiadu i podstawowych badań ginekolog dobierze odpowiednią terapię.
Objawy Zwiększona ilość wydzieliny pochwowej. Szary kolor upławów. Zapach rybi - wyczuwalny zwłaszcza po stosunku płciowym i podmyciu się. Świąd pochwy oraz sromu.
Problem Mieszane zakażenia bakteryjne
Leczenie Antybiotykoterapia
