Prawidłowa wydzielina z pochwy nie brudzi bielizny i nie ma zapachu. Jeśli staje się obfita, zmienia swój wygląd i zapach, a dodatkowo towarzyszą temu inne objawy - trzeba zgłosić się do ginekologa. Ważne jest, by szybko rozpocząć leczenie, bo tego typu zmiany mogą być objawem infekcji narządów rodnych, a takie infekcje nieleczone mogą nieodwracalnie uszkodzić np. jajniki i jajowody. Najczęstsze zakażenia to:
GRZYBICA Wywołuje ją grzyb Candida albicans, który zamieszkuje m.in. w pochwie, nosie, uszach, ustach, pod paznokciami, na skórze. W małych ilościach nam nie szkodzi. Jednak jeśli coś zachęci go do niekontrolowanego mnożenia się - może nieźle nam uprzykrzyć życie. Owo "coś" to zwykle są antybiotyki, zwłaszcza tetracykliny i ampicylina. Niszczą one pałeczki kwasu mlekowego, przyjaznej bakterii zasiedlającej pochwę i chroniącej ją przed infekcjami. Grzybicy sprzyja także
cukrzyca, stosowanie hormonalnej antykoncepcji, ciąża, a nawet noszenie obcisłej bielizny z tworzywa sztucznego (grzyby lubią wilgoć oraz ciepło). Można się nią również zarazić w trakcie kontaktów seksualnych.
OBJAWY: Niekiedy grzybica nie daje wyraźnych objawów, ale najczęściej występuje uporczywe swędzenie i pieczenie okolic pochwy, zaczerwienienie i obrzęk sromu; czasem pojawia się gęsta biała wydzielina przypominająca twarożek.
BADANIA: Jeżeli lekarz chce się upewnić co do wstępnej diagnozy - może zlecić badanie mikrobiologiczne wydzieliny pobranej z pochwy.
LECZENIE: Polega na zakładaniu do pochwy tabletek i stosowaniu zewnętrznie kremów zwalczających drożdże (np. Gyno-Trosyd, Clotrimazolum). Niekiedy lekarze włączają też do terapii leki doustne. Leczeniu powinien się poddać także partner seksualny (nawet, jeśli nie ma widocznych objawów). Na czas kuracji należy powstrzymać się od współżycia płciowego. Terapii nie wolno przerywać, gdy tylko ustąpi pieczenie i swędzenie. Niezniszczone zarodniki grzybów mogą bowiem wkrótce dać znowu o sobie znać.
RZĘSISTKOWICA Sprawcą tej choroby jest pierwotniak Trichomonas vaginalis (rzęsistek). Upodobał sobie zwłaszcza kobiety, bo w cewce moczowej i pochwie znajduje idealne środowisko do życia (ciepło, wilgoć). Rzęsistkiem można się zarazić przede wszystkim na drodze kontaktów płciowych, ale nie tylko. Ten pierwotniak potrafi przetrwać przez kilka godzin np. na ręczniku, gąbce do mycia czy na desce sedesowej, dlatego jeśli używamy np. wspólnych przyborów toaletowych z osobą zakażoną albo w publicznej toalecie siadamy na desce klozetowej, ryzyko rozwoju choroby znacznie wzrasta.
OBJAWY: Już po 3-4 dniach od zakażenia rzęsistkiem mogą się pojawić obfite, pieniste upławy o zdecydowanie nieprzyjemnym zapachu oraz pieczenie i swędzenie w intymnych okolicach.
BADANIA: Jeśli lekarz chce się upewnić co do wstępnej diagnozy, może zlecić laboratoryjne badanie próbki wydzieliny pobranej z pochwy.
LECZENIE: Tak jak w przypadku innych chorób przenoszonych drogą płciową leczeniu powinni się poddać oboje partnerzy i na czas kuracji powstrzymać się od współżycia płciowego. Terapia polega na kilkudniowym zażywaniu leków zwalczających chorobotwórczego rzęsistka (np. Metronidazol, Summamed).
CHLAMYDIOZA Wywołuje ją bakteria Chlamydia trachomatis. Do zakażenia dochodzi podczas stosunku płciowego.
OBJAWY: To podstępna choroba, gdyż aż u 80 proc. zakażonych osób nie występują podejrzane objawy. A jeśli już, to kobiety mogą mieć upławy, odczuwać pieczenie przy oddawaniu moczu i bóle podbrzusza. Chlamydie atakują przede wszystkim szyjkę macicy, wywołując przewlekłe zapalenia, oraz jajowody, tworząc na nich zrosty (to często bywa później przyczyną niepłodności).
BADANIA: Lekarz może zlecić analizę moczu, ale wiarygodniejszym badaniem jest pobranie wymazu z cewki moczowej lub pochwy i wykonanie posiewu.
LECZENIE: Polega na przyjmowaniu antybiotyku. Terapii powinni się poddać oboje partnerzy seksualni, a na czas jej trwania powinni powstrzymać się od współżycia płciowego. Po zakończeniu kuracji należy wykonać wymaz z pochwy, by przekonać się, czy lek uporał się z bakteriami. Chlamydiozę trzeba zacząć leczyć jak najszybciej, ponieważ nieleczona może prowadzić do zapalenia szyjki macicy, jajników i jajowodów.
GINEKOLOG CZY ALERGOLOG? Jeśli jesteś alergiczką - możesz częściej mieć stany zapalne dróg rodnych, a więc także upławy. Uczulać mogą np. podpaski, mydło, proszki do prania i... lateks, z którego robi się prezerwatywy (jeżeli jesteś uczulona na lateks, uważaj na kiwi. Owoc ten należy do tej samej grupy, co drzewko kauczukowe, z którego pozyskuje się surowiec do produkcji kondomów). Przy alergii i jednoczesnej skłonności do zapaleń dróg rodnych - skonsultuj się z ginekologiem i alergologiem.